SOALAN:

Assalamualaikum...

nak tanye.. ape hukum mengamalkan hadith doif.. sebab pernah dengar ada ustaz berceramah di surau menentang keras penggunaan hadith doif..

JAWAPAN:

Para ulama berkhilaf pendapat dalam penggunaan hadis dhaif. Ringkasnya ada tiga golongan:

GOLONGAN PERTAMA
Hadis dhaif TIDAK BOLEH DIGUNAKAN walaupun untuk tarqib (galakan),tarhib (menakut-nakutkan),fadhail amal (kelebihan beramal) ataupun untuk langkah berjaga-jaga.
Ini merupakan pendapat IMAM BUKHARI dan MUSLIM yang disokong oleh Abu Bakar al-Arabi (Mazhab Maliki), Abu Syamah al-Maqdisi (Syafie), Ibnu Hazmin (Zahiri) dan lain-lain.

GOLONGAN KEDUA
Harus (boleh) menggunakan hadis dhaif jika tidak ada sandaran-sandaran lain tentang sesuatu perkara sama ada daripada al-Quran, hadis, qias, ijma, istihsan dan lain-lain.
Ini adalah pendapat IMAM AHMAD, IBNU TAIMIYYAH dan IBNU QAYYIM.

Kata Imam Ahmad: " Hadis dahif lebih kami sukai daripada fikiran seseorang."

GOLONGAN KETIGA
Hadis dhaif boleh digunakan sebagai hujah dalam fadhail amal, peringatan, kisah-kisah, galakan dan sebagainya.
Namun begitu secara umumnya tidak boleh digunakan dalam soal akidah dan hukum-hakam.

Ini adalah pendapat yang muktamad bagi para ulama muhaqqiqin dengan syarat-syarat yang tertentu. Antara tokoh yang berpegang dengan panangan ini ialah IMAM NAWAWI dan AL-HAFIZ IBNU HAJAR.

Jika hendak menggunakan hadis-hadis dhaif, Imam Nawawi mensyaratkan:
1. Yang diguna dalam soal hukum ialah hadis-hadis sahih dan hasan sahaja
2. Boleh digunakan dalam soal hukum untuk 'berjaga-jaga', sebagai usaha untuk menjauhi perkara-perkara syubhat

Al-Hafiz Ibnu Hajar pula mensyaratkan:

1. Hadis itu tidak terlalu dhaif
2. Isi hadis dhaif itu menepati kaedah-kaedah umum dalam agama Islam
3. Ketika beramal dengannya, tidak iktikadkan sebagai HADIS RASULULLAH tetapi sebagai usaha 'berjaga-jaga'.

WA